PRESENTACIÓN DA EXPOSICIÓN

“INTERFERENCIAS”

VIGO

A miudo encontramos ó camiñar , soños, ilusións que son reais ata o espertar, este sería o caso das INTERFERENCIAS como ilustración máxica dunha historia garimosa de alegres garabatos inarmónicos que se organizan entre si para ensinarnos que formamos parte daquel debate cultural, que mestura ao sufremento coa ledicia para obter a enerxía simplificadora das accións cotiáns, resolvedoras de todalas dúbidas que poidan garantir a nosa existencia.

¡ Cal sería a tensión daquela primeira INTERFERENCIA! Que me dou o acordo do recordo da memoría, da existencia. Este glorioso momento pilloume nas gallas dunha cerdeira nas cereixas da Ascensión, cereixas de liberdade, admiración, sorpresa, sensación de vivir, garabateando na miña concencia para sempre a miña primeira INTERFERENCIA.

PACO LAREO

O ARTISTA Paco lareo no entorno da SOLAINA. Fotos de Paco Penas

"OS ARMADANZAS DA SOLAINA", a cargo de Carmen Lareo puxeron en escea a obra de teatro CAMIÑO DE VOLTA, escrita por Paco Lareo.

Video fotográfico do Mural colectivo artístico literario sobre a Solaina feito polos cativos no día adicado aos nenos e nenas, e tamén do curso de pintura que imparte A SOLAINA, cada verán, os "pequenos" artistas.

A FORXA QUE NOS LEVA AO CORAZÓN

DAVID OTERO

" CANDO SOÑAMOS sós,
iso é un soñó.
Cando soñamos xuntos...
eses soños poden facerse
realidade..."
Boa tarde a todas e a todos:
Velaí - e direino en palabras de ALFONSO BLANCO TORRADO DE GUITIRIZ DA TERRA CHA - que xa hai anos que esta casa está feita - e faise máis a cada paso - para constituirse nun espazo para encontros na convivencia, para debates, fabulacións, para as creacións, pensamentos e tanto máis e máis. Velaí unha linda oportunidade popular e colectiva. Plenamente galega e por tal auténtica. Esta SOLAINA.
E aquí nesta SOLAINA e neste chan que pisamos a este aire de tempos limpos que compartimos, aquí, foilles amigas e amigos onde comezou hai anos un soñó importante e asemade para el a construcción dun camiño teimoso , quizabes unhas veces acedo, outras agredoce, as máis de melura polo entusiasmo dos seus forxadores e porque non dicilo, tamén coa idea entregada de se consolidar definitivamente en ESPAZO CULTURAL plenamente IRMANDIÑO.
O SOÑÓ mesmamente foilles:
" Producir CULTURA...
a lume de amor,
a facer rexo de mans xenerosas e de ferro, forxadoras,
a golpe de forza popular, alentó aldeán. A ánimo comunal e sempre noso. De Forxadores! De Ferreiros! Que velaí pois... está esta A SOLAINA! A DE PILOÑO)."
E a eles, aos forxadores, e para tal non sei se terei as palabras atinadas para o que me dicta o corazón, hoxe quero expresarlles públicamente o meu respecto, a miña admiración, o meu cariño... a miña gratitude, por seren quen son e estaren onde están (pois ben podían estar noutro lado e non xunto nosa e chamándonos, convocándonos). E polo tanto tamén, que non podería ser doutra maneira, agradecerlles a distinción que me fan, a de AMIGO DA SOLAINA xunto a dous compañeiros máis. Velaí pois que así xa que logo hoxe especialmente somos tres a agradecer.
CRAZAS meus amigos e quero que valla niso tamén o recordó afectivo de Willi, " O WILLI" , sempre presente, sempre, xa que de aquí nunca se foi e así o temos conosco a cariño fondo.
Quero dicirvos que a min persoalmente este recoñecemento de hoxe dame azos inmedibeis para seguir responsabelmente militando na humildade do orgullo de ser galego, porque como deixou escrito Manuel María da Terra Cha, poeta nacional...
" Galicia é un pobo e nada máis. O que non é pobo... Non pode ser Galicia.

O pobo está abaixo, nas raíces, E é o que sostén a arbre, Os cementos sobor dos que Se ergue o edificio"
Velaí xa que logo ben ás claras quero manifestar e sen rodeos o voso anaco de argumento para manter viva a crencia absoluta da vontade xigante da civilización dos pobos e a súa solidariedade, pois soamente desde abaixo se pode autodeterminar (que iso é humanizar) un pobo, neste caso sen dúbida refíromo ao noso, O POBO DO GALEGO.
Pois ben, como dixen, aquí na Solaina comezou un soñó, coma así outros soños e poño por caso: na Golada, en Boimorto, na Terra Cha, en Pardiñas de Guitiriz, en Gres, na Estrada, en Chantada, o soñó e non outro de PRODUCIR CULTURA.
Esa CULTURA que non se reduce a " bellas artes", nin se reserva a élites e a minorías que se din selectas e delicadas, esa CULTURA non...e refírome á Cultura dita e expresada en AMOR e polo pobo. Cultura de inclusión, pois O POBO É CULTURA (ALMA COLECTIVA E COMUNAL).E non haberá futuro se non partimos de saber quen somos.
MARTÍ dicía: "HAI QUE SER CULTOS PARA SER LIBRES", por iso, como así median e estimulan moitos aquí presentes para sermos máis nos a cada hora , enormes nomes como: Alfonso Torrado, Mini e Mero, Abella, Carlos Loureiro, X.C. Garrido, Manolo Fragoso, Xosé Luna, Vázquez Pintor, Mingos de Melide, os compañeiros hoxe recoñecidos, e tantas e tantos que dicilos non sería para acabar hoxe, xunto cos da Solaina, todas e todos tratan a cada momento vital de liberar a potencia cultural e desta maneira que fale a vida, a nosa vida, en clave absoluta de pobo libre. Que triunfe a liberdade da imaxinación. Esa que rebelde non se resigna á realidade que ten diante e que a sofre.. .e que a padece.. .pero que a transformará pouco a pouco a paso firme.. .pois como xa teño escrito en outras ocasións e non me canso diso:

"A salvación do mundo depende da capacidade dos pobos para determinarse na palabra de idioma seu, na súa CULTURA. Todo afeito de liberación... E así coñecerémos os nosos tempos... Velaía esperanza. Esa esperanza...A que comeza por recuperar a dignidade. A deste pobo noso en Lingua propia (A GALEGA E NON OUTRA)"
POIS han saber...que o futuro se é... ha ser pequeño, pero iso si... ha ser de moitos e en especial por deber e dereito de humanidade: dos humildes, dos pobres, dos que sofren, dos desprezados, dos excluidos, dos que están no reverso ou á marxe, da historia oficial, xa que o futuro , no dicir daqueles , daqueles que non somos nos, nin coma nos, non queren, poderá ser grande...pero deles que é dicir de poucos, pois poucos son os mercaderes do mundo que mesmo caben nun sofá, pero as súas reu-nións... non invitan aos pobres...nunca. E por iso eles falan de grande, de globalización, para que o ben o disfruten poucos...Eles producen unha serpe a cal cos aneis poderosos agola aos que somos excluidos e tratan de nos meter en vea o seu veleno feito pensamento único... paralizándonos a capacidade crítica.
POR ISO...o futuro, indo a el no calmo andar e decididos, ha ser pequeño, humilde, de moitos e como unha ponte de comunicación e irmandade para conquistar o ben e a xustiza.
O futuro se é, tamén ha ser en equipo. Equipo dos do pobo, dos das nacións libres, liberadas, comunitarias e todos moi acompañados. Xuntos.
E así velaquí hoxe na aldea, no pobo, na SOLAINA, producindo cultura, onde deberemos ejercer e ter de maneira moi clara unha mostra de cómo comezar a coller o futuro sentido e desexado, compartido, que nos é propio e nos pertence, si, como comezar a collelo polos pelos e aca-riñalo,bicalo, defendelo e facelo maior, para consérvalo e orgullosamente dicilo NOSO e a traballo de man con man, solidariamente, multiplica-lo...e compartilo en fraternidade irmandiña sen negar a ninguén.
Velaí hoxe amigas e amigos que con alegría sentimos de xeito real a máxica presenza da luz da estrela nosa que aluma e nos aluma no noso anaco de ceo de azul e branco, aquí neste chan e para sempre da SOLAINA DE PILONO DAS CRUCES, que é dicila SOLAINA ENORME DE CALIZA
Dise que o tempo é quen aluma os nosos traballos, pero aquí na Solaina ao pe e exemplo do voso argumento de bonomía responsabel de traballadores entregados por causa de Caliza, direi con orgullo e agradecido que neste caso é o voso traballo quen aluma os nosos tempos..
Moitas Crazas.

DAVID OTERO con motivo da entrega da medalla "AMIGO DA SOLAINA"

+ DE 20 SEGUNDOS

Teño menos de 20 segundos para cautivarte, veñas de onde veñas

Se non, marcharás para sempre sen lembrar en que páxina liches isto. Ou quen era iso que falaba por esta voz que semellaba querer dicir algo.

Na publicidade, os spots duran iso: 20 segundos.

En 20 segundos namorades.
En 20 segundos cúrtase o voso cordón umbilical.
Morre alguén dun tiro ñas lempas.
É moitísimo tempo encerrado en pouco tempo.
Un cosmos nun infinitamente máis cativo.
E todo iso gardado nunha caixa que fai tic e logo tac.

Pero estás aquí e alómenos 10 segundos xa voaron.
A miña responsabilidade é cósmica: manter a especie humana unida
lendo este miserábel texto arredor da mesma lumieira.
E, ao mesmo tempo, é todo tan doméstico como esa figurina de pan
de San Andrés de Teixido que olla para min confiada dende o alto da pantalla.

Pero que non olla para ti. Para ti, que estarás gastando estes 20 segundos
saben
os deuses onde, sabendo qué [da ciencia. E do clima. E de min]
E con quen.
Leraslle este verso en alto.
Mira, qué gracia.
Mira qué gracia.

E marcharedes eos 20 segundos do meu alento baixo o voso brazo, ou na vosa
retina.
E asubiaredes ledas cancionciñas.

Se é que o ser humano aínda asubía e leva textos baixo o brazo e sorrí cando o aluden nun poema para entón

Sodes moitos a crear sobre esta Terra. Os humanos sodes moitos para case calquera cousa. Pero so un para eles. Para os cans. Para eles so existe un home. Unha mullen Son o único público que aplaude sempre as nosas monerías.

Non sempre foron tal.

Aos que se negaron
CAN-LOBO

Hai algo invencíbel e xadeante nesta páxina que comeza

14 mil anos separan ao lobo dos cans rueiros actuáis

Unha sima de células separa a este ser dende o que pensó dése ser
que corre polos lameiros
Exhala un bafo que esta páxina non rexistra
O seu frío xéstase dende remotas mandas
Corre só

Hai tempo que sabe que deixou aos seus

Procura

...Cynópolis, a cidade do can en honor ao deus Anubis...

Hai algo que lle impide volver a ser o que foi esgazar a miña man que fala do seu pelo correr ourizado polos penedos de América durmir nas cavernas, dar medo aos meus

Procura
Baixo unha lúa semellante a unha páxina deten, interrogante Noutrora oulearía
Aló lonxe
o fume dun campamento indícalle onde pasar a noite
e con quen
A figura dun home crava na súa memoria xenética durante quince mil anos
Esquecerá o seu nome o seu frío cómo cazar
Nos contos medievais asediará aos seus, aínda salvaxes caminará onda un deus, será el mesmo un deus
Polas noites encherá a civilización de instinto perdido
monstruoso
deforme
Algún día, sen saber por que, trabará nesta man que lie escribe Que nunca lie deu de comer

Algunha vez sentaches

pola parte de atrás dun poema.

Entón viches Nova York.

********

As túas pernas abanearon [insensatas] entre estas letras e
o Hudson.
Os puntos do texto fóran tiros de balas perdidas.
Alguén falou unha estraña mestura de sons mentres
mastigaba unha estraña mestura de sabores.
Outro alguén maldicía a súa sorte
E ao outro lado desa mesma moeda
un rostro beixaba o chan do recen porto.

Europa ulía lonxe. África sabía lonxe. Rusia oíase mal.
Nova lork alisaba como esta folla despois de que teñas pasado moitas follas sucesivas. E ao instante ourizaba coma eses contos para nenos nos que axexa un resorte de cartón e o gato boxea...
[A semana pecha en baixa para os mercados neoiorquinos] Un indio [é broma esa palabra?]
un alguén, un Lenape
le o New Yorker apoiado no seu arpón de pescar troitas,
dous días antes de que desembarquen os holandeses.
Axusta as gafas, cantaruxa a Sinatra.
Olla para ti levemente desafiante através desta páxina,
traspasando as letras como a humidade.
Venderá a illa por 24 dólares.
#####*#
Converter na vaxina de Norteamérica
na boca de Norteamérica
o embigo de Norteamérica
na menos norteamericana
de todos os norteamericanos
levouna a se arrastrar arquexando ata os teus pes
para che pregar que a camines,
que a corras, a acalcañes
lie finques os teus xeonllos sangrantes de barco
e á segunda xeración o esquezas todo.
[A alcaldía quere que os neoiorquinos deixen de tomar auga embotellada para axudaren ao medio ambiente]
Nova lork co pelo permanentemente ourizado, procura se resarcir de non ter sido a irmá guapa.
Un indio, un Lenape,
atravesa a nado o río e espía a Annie Hall.
Non hai sáculos que poidan contra a disposición desta frase
ou contra unha letra de PJ Harvey
dende un tellado de Brooklyn.
Mannahata debeu de significar algo para ese indio
[outra volta esa palabra?]
mais a día de hoxe
que é igual que onte
e moito me temo que manan
abóndalle con se estender
pola parte de atrás dun poema
acender calquera proxector
e
ser o epicentro
da historia.
A que muda coa luz
como calquera outra puta cidade.
Como Petra.
Como Caracas.
Como a miña.
Como a historia.

Falar

Teño un ano e poucos días e cando escoito Clara presto atención.

Escoito ás persoas que viven nesta casa e aprendo cousas todos os días. Mamá ten outro nome que é Laura e cando mamá chama por Tomás sei que ese é papá. De vez en cando veñen outras persoas á casa, e as que teñen enrugas nos ollos e sempre están rindo son avó e avoa. Tamén está Rula, que é pequeniña e vive dentro dunha gaiola.

Sei que estou nunha idade complicada porque o día menos pensado teño que comezar a falar, que é algo que non se fai todos os días. Falar facilita moito as cousas. Cando saiba falar por fin van saber que se choro de noite non sempre é porque teña sede ou me doa a barriga, porque as veces soñó cousas que non entendo. As cousas que non entendo son moitas aínda que hai unha que me preocupa especialmente.

Nesta casa falan dunha forma moi estraña. A mamá, papá e aos avós cando están comendo, por exemplo, escóitolles palabras como Sopa, Pásame o pan, Un pouco de sal, ou Biscoito. Eu poño o oído e escoito e vou aprendendo.

Rula é unha persoa diferente, fala dunha maneira que se chama cantar ou asubiar, que llo escoito a mamá: Que ben canta Rula, ou Asubía un pouquiño, Ruliña. Antes cando estaba soa ás veces intentaba falar como Rula, pero nunca sabía o que quería dicir. Como Rula so sei dicir ffffi ou ffffu.

Aínda que ese non é o problema, porque realmente ninguén fala como Rula nesta casa. Mamá dille de cando en vez cousas lindas A ver, bonitiña, aquí che traio alpiste, mais dillo como fala mamá, sen ruídos raros.

O problema é que de escoltar falar a mamá, papá e os avós eu xa sei polo menos cen palabras como Peido, Pis, A nena ten fame, Xa é de noite, Esta nena é moi tranquila e moi lista, Vai chover e cousas así. Eu escoito e gardo esas palabras para min e repítoas por dentro. Hai moitas palabras que escolto que aínda non comprendo como Quilómetro, Enciclopedia ou Empanada de Xoubas.

O problema que teño é que, por exemplo, mamá cando fala de min con papá di A nena está esperta e de repente ven onda min e dime: Ay, mi niña que ya despertó, ya despertastes, Clara? E eu sei que Clara son eu, mais aínda non sei porque me chama Mi niña se eu son A súa nena. Papá fai o mesmo, está falando coa avoa e di A nena debe ter fame e vén e dime Clara, cosita, tienes hambre? E eu abro moito os ollos, intentando comprender que pasa aquí.

É unhna situación estraña que se repite continuamente. Entre eles non, mais comigo cambian de forma de falar

E agora estou nun dilema, porque pensó que están esperando a que eu me poña a falar un día destes. Eu xa sei dicir Mamá en segredo. Dígoo cando estou soa porque quero practicar e teño medo de que cando o vaia dicir por primeira vez me saia mal. Mais o meu dilema é que non sei se botar a falar como falan meus pais cando falan entre eles e con meus avós ou se poñerme a falar desa outra maneira en que me falan a min.

Rula polo menos sempre fala igual.

Eu é que a meus pais non os acabo de entender. De momento vou esperar un pouco, a ver se se aclaran. Aínda que se non queren que fale como eles as súas razóns terán. Digo eu...

Texto do libro "Made in Galiza",lido por Séchu Sende na VIII Forxa literaria